Tuyển dụng không chỉ là lấp đầy một vị trí

Mình là một Frontend Developer.

Vì vậy, khi mình nhìn vào tuyển dụng, mình không nhìn nó từ góc độ của một người làm HR. Mình nhìn nó từ góc độ của một người từng đi tìm việc, từng gửi CV, từng chờ phản hồi, từng bước vào phỏng vấn với hy vọng rất thật rằng biết đâu đây sẽ là nơi mình thuộc về.

Có lẽ cũng vì thế mà càng về sau, mình càng thấy tuyển dụng chưa bao giờ chỉ là chuyện lấp đầy một vị trí trống.

Đằng sau mỗi JD là một nhu cầu của doanh nghiệp. Đằng sau mỗi CV là một con người đang ở một thời điểm rất riêng trong hành trình của mình. Và ở giữa hai phía đó là những người làm HR, Talent Acquisition, những người đang cố gắng nối hai đầu của một sợi dây mà nhiều khi chỉ cần lệch một chút thôi là mọi thứ đã trở nên mỏi mệt cho cả hai bên.

Từ góc nhìn của một ứng viên, điều khó nhất nhiều khi không phải là bị từ chối

Mình nghĩ có một hiểu lầm rất phổ biến.

Nhiều người cho rằng ứng viên sợ nhất là nhận một email từ chối. Nhưng thật ra, với mình và với nhiều người mình từng nói chuyện, điều khó chịu hơn lại là sự mơ hồ.

Không biết CV của mình đã được đọc chưa. Không biết mình đang ở giai đoạn nào. Không biết sự im lặng này có nghĩa là không phù hợp, hay chỉ là quy trình đang bị chậm. Không biết mình nên tiếp tục hy vọng hay nên buông xuống để đi tiếp.

Khi ở trong trạng thái đó, điều làm người ta mệt không chỉ là chuyện công việc. Nó là cảm giác mình đang đứng trước một cánh cửa mà không ai nói rõ nó đã đóng lại hay chưa.

Mình đã đi qua cảm giác đó đủ nhiều để hiểu rằng trong tuyển dụng, sự rõ ràng đôi khi quan trọng không kém cơ hội.

Nhưng càng nhìn lâu hơn, mình càng không còn muốn chỉ nhìn từ phía ứng viên

Trước đây, mình từng có những lúc nghĩ rất đơn giản rằng nếu HR phản hồi chậm, có lẽ họ không quan tâm đủ. Nếu mô tả công việc mơ hồ, có lẽ họ chưa làm kỹ. Nếu cuộc trao đổi chưa ăn khớp, có lẽ họ chưa hiểu ngành.

Nhưng càng tiếp xúc nhiều hơn với những người làm tuyển dụng, mình càng thấy nếu chỉ nhìn như vậy thì quá dễ cho mình, và quá thiếu công bằng cho họ.

Mình bắt đầu nhận ra HR cũng đang đứng trong một vùng áp lực rất riêng.

Họ có thể đang nhận một JD chưa thật sự rõ. Họ có thể đang bị thúc tốc độ tuyển dụng từ nhiều phía. Họ có thể đang phải giao tiếp với rất nhiều ứng viên cùng lúc, trong khi chính nội bộ công ty vẫn đang đổi hướng liên tục. Họ có thể là người phải giữ sự chuyên nghiệp ở bề mặt, dù bên trong quy trình lại chưa ổn như người ngoài nhìn vào.

Từ lúc đó, cách mình nhìn tuyển dụng bắt đầu thay đổi.

Mình không còn chỉ hỏi: “Tại sao HR lại như vậy?” Mình bắt đầu hỏi thêm một câu khác: “Điều gì trong hệ thống đang khiến cả HR lẫn ứng viên đều khó thở?”

Là một Frontend Developer, mình thấy khoảng cách ngôn ngữ là một trong những điểm làm mọi thứ lệch đi nhanh nhất

Mình từng đi qua những cuộc trao đổi mà chỉ cần HR hiểu đúng một chút về Frontend, Backend, UI hay UX thôi thì không khí đã khác hoàn toàn.

Mình không cần HR phải hiểu sâu như một người làm kỹ thuật. Mình cũng không chờ HR biết từng framework mới nhất, từng thư viện mới ra hay từng chi tiết triển khai chuyên môn.

Nhưng mình luôn trân trọng khi người đối diện có một nền tảng cơ bản đủ để hiểu mình đang làm gì.

Vì khi điều đó có mặt, cuộc trò chuyện thay đổi rất nhiều.

Mình không phải mất quá nhiều năng lượng để giải thích những khái niệm nền tảng. HR cũng dễ đặt câu hỏi đúng hơn, đọc CV chính xác hơn và hiểu vai trò đang tuyển rõ hơn.

Còn khi khoảng cách ngôn ngữ quá lớn, cảm giác lệch nhau xuất hiện gần như ngay lập tức.

Ứng viên cảm thấy mình chưa được hiểu. HR cảm thấy khó nắm bắt. Và cuộc trao đổi dễ trở thành một buổi nói chuyện mà hai bên đều đang cố bước về phía nhau nhưng không có chung một mặt đất để đứng.

Càng làm nghề, mình càng thấy đằng sau mỗi CV là nhiều thứ hơn kỹ năng

Một hồ sơ ứng tuyển nhìn vào có thể chỉ là danh sách công nghệ, kinh nghiệm và dự án.

Nhưng người gửi hồ sơ đó có thể đang mang theo rất nhiều điều không được viết ra.

Có người đang muốn rời khỏi một môi trường đã khiến họ cạn năng lượng. Có người đang cần một cơ hội để chứng minh rằng mình thật sự làm được nhiều hơn những gì job title cũ thể hiện. Có người đã giỏi nhưng mệt vì liên tục bị tiếp cận sai vai trò. Có người chỉ đang cần một cánh cửa đầu tiên để bước vào ngành.

Là một Frontend Developer từng đi tìm việc, mình rất nhạy với điều đó.

Và cũng vì vậy, càng về sau mình càng tin tuyển dụng không nên chỉ được nhìn như một quá trình lọc và chọn. Nó là một điểm chạm giữa nhu cầu của doanh nghiệp và phẩm giá của một con người đang đi tìm cơ hội.

Có lẽ vì vậy mà mình ngày càng quan tâm đến cộng đồng

Mình không làm HR, nhưng mình lại có rất nhiều duyên với các cộng đồng liên quan đến tuyển dụng, việc làm và kết nối giữa HR với ứng viên.

Ban đầu, mình chỉ nghĩ đơn giản là nếu mình có thể giúp ai đó tìm được một cơ hội phù hợp, hoặc giúp một người HR kết nối được với đúng ứng viên, thì đó đã là một việc tốt.

Nhưng càng đi sâu hơn, mình càng nhận ra cộng đồng không chỉ là nơi chia sẻ thông tin.

Nó có thể là nơi giữ lại cho quá trình tuyển dụng một phần con người mà nhiều khi quy trình chính thức không giữ nổi.

Ở đó, ứng viên có thể được nhìn thấy như một người đang cần cơ hội, chứ không chỉ là một hồ sơ. Ở đó, HR có thể được nhìn thấy như một người cũng đang chịu áp lực rất lớn, chứ không chỉ là người gửi mail hay sắp lịch phỏng vấn. Ở đó, những kết nối đúng có thể xảy ra không chỉ vì thuật toán hay đăng tuyển, mà vì có ai đó đủ quan tâm để đặt đúng người vào đúng nơi.

Điều mình tin nhất, từ góc nhìn của một ứng viên Frontend Developer

Mình tin người làm HR không cần hoàn hảo để tạo ra một trải nghiệm tốt cho ứng viên.

Mình tin ứng viên cũng không cần lúc nào cũng được chọn để vẫn cảm thấy mình được tôn trọng.

Mình tin chỉ cần có nhiều hơn một chút rõ ràng, một chút hiểu đúng, và một chút hiện diện thật trong giao tiếp, chất lượng của tuyển dụng đã có thể khác rất nhiều.

Mình cũng tin rằng nếu muốn tuyển dụng trở nên nhân văn hơn, thì ứng viên như mình cũng không thể chỉ đứng ở phía phán xét. Mình cần học cách nhìn sâu hơn vào những gì HR đang phải gánh. Và ngược lại, mình hy vọng những người làm tuyển dụng cũng có thêm những không gian để hiểu sâu hơn cảm giác của người đang đi tìm việc.

Vì cuối cùng, không ai trong câu chuyện này thật sự đang muốn làm khó nhau.

Chúng ta chỉ đang gặp nhau ở một nơi vốn dĩ đã có rất nhiều áp lực, rất nhiều kỳ vọng, và rất nhiều phần mong manh không dễ gọi tên.

Điều mình muốn giữ lại sau tất cả

Nếu có một điều mình muốn nói với tư cách một Frontend Developer đã đi qua nhiều trải nghiệm tuyển dụng, thì đó là:

Tuyển dụng không chỉ là lấp đầy một vị trí.

Nó là cách một công ty chạm vào con người trước khi họ trở thành nhân sự của mình. Nó là cách một ứng viên được nhìn thấy trước khi họ có cơ hội chứng minh hết giá trị của mình. Nó là nơi sự chuyên nghiệp không chỉ nằm ở quy trình, mà còn nằm ở cách người ta đối xử với nhau trong những khoảnh khắc chưa biết kết quả sẽ đi về đâu.

Và có lẽ chính vì mình không phải là HR, nên mình càng trân trọng những người làm HR biết giữ được phần con người đó giữa rất nhiều áp lực của nghề.

Điều bạn có thể mang theo từ bài viết này

Nếu bạn là ứng viên, có lẽ điều đáng giữ lại không chỉ là mong được chọn, mà còn là chọn những nơi khiến mình cảm thấy được tôn trọng ngay từ đầu.

Nếu bạn là HR và vô tình đọc đến đây, mình chỉ muốn nói rằng từ góc nhìn của một ứng viên Frontend Developer, sự rõ ràng và sự hiện diện của bạn thật sự có ý nghĩa rất lớn.

Và nếu bạn cũng đang đứng đâu đó ở giữa hai phía như mình, vừa là người đi tìm cơ hội, vừa là người muốn tạo ra những kết nối tốt hơn, có lẽ điều mình có thể làm là tiếp tục giữ cho cuộc gặp giữa HR và ứng viên bớt lạnh hơn một chút, bớt mơ hồ hơn một chút, và đúng hơn một chút.

Theo bạn, từ góc nhìn của một ứng viên, điều gì khiến một trải nghiệm tuyển dụng trở nên đáng nhớ nhất?